Patiënten

Veelgestelde vragen

Wat is de bedoeling van het bijhouden van (de) gegevens over de therapeutische relatie met de zorgverlener(s)?

Enkel zorgverleners die een therapeutische relatie geregistreerd hebben met een patiënt kunnen de gezondheidsgegevens van die patiënt bekijken, voor zover de patiënt zijn geïnformeerde toestemming gegeven heeft en voor zover de zorgverlener niet uitgesloten is door de patiënt.

Via de eHealthConsent toepassing, waar u de eID moet gebruiken om aan te loggen, die u kunt vinden op https://www.ehealth.fgov.be/nl/citizen - "Toegang tot eHealthConsent", kunt u via zien met welke zorgverleners u een geregistreerde therapeutische relatie hebt.

Wat is de geïnformeerde toestemming voor het elektronisch delen van gezondheidsgegevens?

Het is het akkoord dat u als patiënt geeft voor het elektronisch en beveiligd delen van uw gezondheidsgegevens tussen de personen die u behandelen. Het delen van deze gegevens vindt uitsluitend plaats in het kader van de continuïteit en de kwaliteit van de geneeskundige verzorging. Hierbij wordt de reglementering tot bescherming van uw privéleven nageleefd. Het zijn uw gegevens en ze worden beschermd. U kunt op elk moment beslissen om deze gegevens al dan niet te delen.

Deze toestemming geldt voor heel België: alle zorgverleners, alle ziekenhuizen en alle gezondheidsnetwerken van het land zijn er dus bij betrokken, ongeacht hun locatie.

De principes die aan de basis liggen van deze toestemming hebben het voorwerp uitgemaakt van beraadslagingen van de afdeling Gezondheid van het Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid van de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer, die de modaliteiten ervan heeft goedgekeurd.

Beraadslaging nr. 11/046

Beraadslaging nr. 12/047

Nota betreffende de geïnformeerde toestemming in het hub & metahub-project

Waarom uw toestemming verlenen voor het elektronisch delen van gezondheidsgegevens?

Tijdens uw leven gaat u op raadpleging bij diverse zorgverleners. Door uw toestemming te verlenen aanvaardt u dat de personen die u behandelen informatie over uw gezondheid met elkaar delen. Deze zorgverleners kunnen u beter behandelen wanneer ze uw gezondheidsverleden kennen. Ze zullen u sneller kunnen behandelen en u moet geen onnodige onderzoeken ondergaan.

Een concreet voorbeeld

Tijdens uw vakantie ergens in België wordt u opgenomen op de spoeddienst. Dankzij de door u verleende toestemming beschikken de personen die u verzorgen over alle nodige informatie om bij de zorgverstrekking rekening te houden met uw gezondheidstoestand.

Welke gegevens worden gedeeld?

Alle gegevens die door de zorgverleners worden bijgehouden, kunnen worden gedeeld voor zover ze nuttig zijn voor uw behandeling. 

Het gaat bijvoorbeeld om:

  • uitslagen van een bloedonderzoek 
  • röntgenfoto's 
  • vaccinatie- en medicatieschema's
  • geneesmiddelen die u werden voorgeschreven en afgeleverd 
  • informatie die aan uw huisarts werd meegedeeld na een ziekenhuisopname

Al deze gegevens maken deel uit van het zogenaamde "gedeeld gezondheidsdossier".

Indien u wenst dat bepaalde informatie niet gedeeld wordt, vraag dan rechtstreeks aan de zorgverlener om deze informatie niet te delen.

 De afdeling Gezondheid van het Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid van de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer heeft het reglement voor het delen van gezondheidsgegevens goedgekeurd (beraadslaging nr. 14/016).

Wat is de draagwijdte van mijn toestemming?

Ter herinnering, de hier bedoelde toestemming geldt voor heel België in het kader van de projecten die hieraan deelnemen: alle zorgverleners en alle ziekenhuizen zijn betrokken, ongeacht hun locatie.

Wie heeft er toegang tot uw gegevens?

De zorgverleners met wie u een zorgrelatie of therapeutische relatie hebt, met andere woorden de zorgverleners die u behandelen in het strikte kader van de kwaliteit en de continuïteit van de zorg. Het gaat bijvoorbeeld om een huisarts of specialist, een apotheker, een kinesitherapeut, verplegend personeel, een vroedvrouw, een tandarts of paramedisch personeel. Dit betekent dat de arbeidsgeneesheer en de geneesheer van uw ziekenfonds of verzekering geen toegang hebben tot uw gegevens.

In functie van hun toegangsrechten heeft elke categorie van zorgverleners toegang tot bepaalde gedeelde gegevens. De toegangsregels variëren naargelang de zorgverleners die uw gegevens raadplegen. Zo zal een apotheker bijvoorbeeld geen toegang hebben tot laboratoriumresultaten, maar zal een arts wel kunnen zien welke geneesmiddelen aan u werden afgeleverd.

Een zorgverlener kan onder zijn eigen verantwoordelijkheid een mandaat verlenen aan een persoon die hem bijstaat in zijn werk (bv. secretaresse) om voor zijn rekening bepaalde stappen uit te voeren in het kader van het gedeeld gezondheidsdossier. Net als bij het papieren dossier is deze persoon gehouden tot het beroepsgeheim.

We wijzen er nogmaals op dat deze "therapeutische relatie" bewezen moet zijn om te kunnen bestaan: dit is bijvoorbeeld het geval wanneer u uw elektronische identiteitskaart voorlegt aan de opnamedienst van een ziekenhuis of aan een huisarts.

U kan beraadslaging nr. 11/088 van 18 oktober 2001 betreffende de elektronische bewijzen van een therapeutische relatie en zorgrelatie hier raadplegen.

De informatie op deze site zal regelmatig worden bijgewerkt, waarbij op exacte wijze gedocumenteerd wordt welke documenten / informatie toegankelijk zijn voor welke zorgverleners in welke omstandigheden.

Hoe kunt u uw toestemming registreren?

Als u akkoord bent met het principe van de beveiligde uitwisseling van uw gezondheidsgegevens zoals hierboven beschreven, dan kunt u uw toestemming registreren aan de hand van uw elektronische identiteitskaart (eID-kaart):

  1. via de toepassing eHealthConsent;
  2. via uw huisarts, uw ziekenfonds, uw apotheek of de opnamedienst van het ziekenhuis;
  3. via het patiëntenportaal van bepaalde instellingen of zorgnetwerken.

Hoe kan de toestemming voor een kind of voor een persoon zonder elektronische identiteitskaart worden geregistreerd?

Voor kinderen die geen elektronische identiteitskaart hebben (kidsID met pincode) of voor anderen die niet over een dergelijke kaart beschikken, zijn de zorgverleners, de ziekenfondsen en de opnamediensten van ziekenhuizen gemachtigd om de toestemming te registreren als de betrokkene (of de ouders of voogden in het geval van kinderen) dit vraagt (aan de hand van het identificatienummer van de sociale zekerheid - INSZ - van de betrokkene of zijn SIS-kaartnummer).

Kan ik mijn mening nog herzien en mijn toestemming intrekken?

Uiteraard kan u uw toestemming steeds intrekken via de hierboven beschreven kanalen. In dat geval worden alle diensten waarvoor de toestemming geldt geïnactiveerd.

Veiligheid en vertrouwelijkheid!

De elektronische netwerken voor het delen van gezondheidsgegevens zijn strikt beveiligd. Deze netwerken beantwoorden aan de hoogste veiligheidscriteria en elke toegang tot uw gegevens wordt geregistreerd. De gegevens worden over de hele lijn vercijferd. De zorgverleners zijn gehouden tot het beroepsgeheim; de ongewettigde raadpleging of het ongewettigd gebruik van uw gezondheidsgegevens is strafbaar. Enkel zorgverleners met wie u een zorgrelatie of therapeutische relatie hebt mogen uw gegevens raadplegen. De toegangsvoorwaarden zijn vastgesteld door het Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid van de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer. De elektronische gezondheidsnetwerken dienen bovendien te beantwoorden aan de wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens en aan de wet betreffende de rechten van de patiënt.

Wat is de rol van het Sectoraal Comité Gezondheid van de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer?

Wanneer persoonsgegevens zoals medische gegevens geraadpleegd, geregistreerd of opgehaald worden, moet de zogenoemde ‘privacywet’ strikt worden nageleefd (wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens). Deze wet wil de burger beschermen tegen elk misbruik van zijn persoonsgegevens. In die wet worden de rechten van de persoon van wie de gegevens worden verwerkt maar ook de verplichtingen van de verantwoordelijke van een verwerking vastgelegd. In de privacywet wordt heel duidelijk bepaald onder welke voorwaarden en in welke omstandigheden de verwerking of de mededeling van persoonsgegevens kan plaatsvinden.

Hiertoe bestaat er een onafhankelijk controleorgaan, namelijk de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer. Deze Commissie, die als handhaver van deze wet optreedt, ziet erop toe dat de persoonsgegevens niet onrechtmatig worden aangewend. Ze heeft eveneens als opdracht om adviezen of aanbevelingen over bepaalde dossiers uit te brengen. Door de snelle evolutie van onze informatiemaatschappij, de vele vragen van de burgers en de overheid en het ontstaan van steeds complexere gevallen, ontstond de behoefte om ‘gespecialiseerde’ sectorale comités met experten uit verschillende vakgebieden op te richten. Hiertoe werd het Sectoraal Comité van de Gezondheid opgericht.

Wanneer gezondheidsgegevens elektronisch moeten worden uitgewisseld, leggen de verantwoordelijke instellingen een dossier met argumenten voor aan het Sectoraal Comité. Dat comité gaat vervolgens na of de voorziene mededeling conform de reglementering is en verleent al dan niet een machtiging. Voor alle uitwisselingen waarvoor de toestemming van de patiënt vereist is, moet het Sectoraal Comité van de Gezondheid een machtiging verlenen. Omwille van de transparantie worden alle machtigingen die door dat Comité worden verleend op het eHealth-portaal gepubliceerd.

Meer informatie over de Privacycommissie en de sectorale comités.

Wat zijn uw rechten als patiënt?

1. Recht om uw toestemming in te trekken

U kan altijd uw toestemming intrekken, op dezelfde manier als u ze verleend heeft, met name:

  1. via de toepassing eHealthConsent;
  2. via uw huisarts, uw ziekenfonds, uw apotheek of de opnamedienst van het ziekenhuis;
  3. via het patiëntenportaal van bepaalde instellingen of zorgnetwerken.

Als u uw toestemming intrekt, dan worden alle diensten waarvoor deze toestemming geldt geïnactiveerd.

2. Recht om een zorgverlener uit te sluiten

Het kan zijn dat u om persoonlijke redenen ertoe beslist om een bepaalde zorgverlener of apotheker in geen geval toegang te verlenen tot uw gegevens. Dit verbod blijft gelden zolang u deze uitsluiting niet ongedaan maakt. U kunt de uitsluiting activeren via de toepassing eHealthConsent of via het patiëntenportaal van een regionaal gezondheidsnetwerk dat deze functionaliteit aanbiedt.

3. Recht om therapeutische relaties te wijzigen en duur van een therapeutische relatie

Het contact met een zorgverlener in het kader van een zorgrelatie brengt een zogenaamde "therapeutische relatie" tot stand tussen u en deze zorgverlener. Als u uw toestemming hebt verleend, dan laat deze therapeutische relatie de zorgverlener toe om toegang te hebben tot uw gedeelde gegevens.

De toegang tot uw gegevens geldt echter niet voor onbepaalde duur: de duur ervan varieert naargelang de context van de zorgverstrekking en het type relatie met de zorgverlener.

De toepassing eHealthConsent, waarmee de toestemming kan worden verleend, laat ook toe om op elk moment een einde te stellen aan de therapeutische relaties die aangemaakt werden. Zodra u een therapeutische relatie verwijdert, heeft de zorgverlener in kwestie geen toegang meer tot uw gegevens. Als u een zorgverlener op permanente wijze de toegang wenst te ontzeggen, dan moet u hem uitsluiten.

De aard en de geldigheidsduur van de elektronische bewijzen met betrekking tot het bestaan van een "therapeutische relatie" worden toegelicht in de « Nota betreffende de elektronische bewijzen van een therapeutische relatie en een zorgrelatie» (beraadslaging nr. 11/088).

4. Recht om een vertrouwenspersoon aan te stellen

In bepaalde gevallen kan u het nodig achten om een vertrouwenspersoon aan te stellen die u op uw vraag kan helpen bij het beheer van het gedeeld dossier of de raadpleging van uw gegevens. Dit kan via de patiëntenportalen van bepaalde zorgnetwerken.

5. Recht om bepaalde informatie te verbergen

U kan steeds aan de betrokken zorgverlener vragen om bepaalde informatie die u te gevoelig acht niet te delen.

Voor welke uitwisselingssystemen geldt deze toestemming?

Uw toestemming geldt overal in België.

De patiënt kan een actueel overzicht van de uitwisselingssystemen bekomen via een huisarts, een apotheker, een verpleegkundige, een tandarts, een ziekenhuis of de administratieve diensten van een ziekenhuis. 

Hieronder staat de lijst met elektronische uitwisselingen van gezondheidsgegevens waarop deze toestemming betrekking heeft:

Over de fundamentele regels en concepten:

Alle documenten met betrekking tot de fundamentele regels en concepten hebben het voorwerp uitgemaakt van een beraadslaging van de afdeling Gezondheid van het Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid.

De gemeenschappelijke minimale regels voor de organisatie van de uitwisseling van gezondheidsgegevens tussen de gezondheidssystemen, alsook de algemene architectuur en de taakverdeling tussen de verschillende actoren zijn beschreven in het document « Reglement voor de uitwisseling van gezondheidsgegevens tussen gezondheidssystemen verbonden via het verwijzingsrepertorium van het eHealth-platform» (beraadslaging nr. 14/016).

De draagwijdte van de geïnformeerde toestemming van de patiënt is beschreven in beraadslaging nr. 12/047 terwijl de concrete modaliteiten voor de indiening ervan in de specifieke context van het project "hubs & metahub" beschreven zijn in de « Nota betreffende de geïnformeerde toestemming "hub & metahub"-project »  (beraadslaging nr. 11/046).

De aard en de geldigheidsduur van de elektronische bewijzen met betrekking tot het bestaan van een "therapeutische relatie" worden toegelicht in de « Nota betreffende de elektronische bewijzen van een therapeutische relatie en een zorgrelatie» (beraadslaging nr. 11/088).

Hoe zit het met het beheer van de toestemming en de toegang tot de gegevens indien u wilsonbekwaam bent?

Bij gebrek aan een vertegenwoordiger aangesteld door de meerderjarige patiënt, bepaalt de wet betreffende de rechten van de patiënt dat wanneer de patiënt wilsonbekwaam is, de bewindvoerder over de betrokkene, zijn partner of naaste familie een beslissing in zijn naam kunnen nemen (volgens de prioriteitsvolgorde die in de wet is vastgelegd). In het kader van het elektronisch gedeeld gezondheidsdossier betekent dit dat de beslissing om toe te stemmen met het delen van gegevens kan worden genomen door één van de hiervoor vermelde personen via een specifieke procedure.

Wanneer de patiënt opnieuw wilsbekwaam wordt, dan kan hij uiteraard deze toestemming herzien.

Wat bij overlijden?

Het overlijden stelt automatisch een einde aan de toegang tot het elektronisch gedeeld gezondheidsdossier. De therapeutische relaties worden dan immers verbroken. De gegevens blijven echter beschikbaar maar kunnen enkel nog worden gebruikt in een gerechtelijk-geneeskundige context of zijn indirect toegankelijk voor de naaste familie krachtens de bepalingen van de wet betreffende de rechten van de patiënt.

Wat kunt u doen als u onjuiste gegevens ontdekt?

De wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten aanzien van de verwerking van persoonsgegevens voorziet in de mogelijkheid voor de burger om te vragen dat onjuiste gegevens zouden worden verbeterd. De toegang tot de gegevens zelf is uiteraard een noodzakelijke voorwaarde om dit recht te kunnen uitoefenen.

In het kader van het gedeeld elektronisch gezondheidsdossier kan u, voor zover u toegang hebt tot de inhoud van het document, vragen dat bepaalde objectieve gegevens zouden worden verbeterd (bv. adres, geboortedatum, datum van een bepaalde raadpleging, ...). In dat geval of als u vragen hebt bij een gegeven dat betrekking heeft op de diagnostische en therapeutische vrijheid van de zorgverlener, raden we u aan rechtstreeks contact op te nemen met de persoon die verantwoordelijk is voor de informatie in kwestie en hem of haar te vragen om de nodige aanpassingen uit te voeren.

^ Back to Top